Potpredsjednik bosanskohercegovačkog entiteta Republika Srpska, Ćamil Duraković, uputio je danas zvaničan zahtjev OSCE Misiji u Bosni i Hercegovini i ambasadama više država učesnica OSCE-a, kojim se traži da jedna ili više država pokrenu Moskovski mehanizam OSCE-a radi uspostave nezavisne međunarodne komisije za istragu sistemskih kršenja ljudskih prava Bošnjaka na području entiteta Republika Srpska.
– Zahtjev se temelji na dugogodišnjim i kontinuiranim oblicima diskriminacije kojima su izloženi Bošnjaci, posebno povratnička zajednica, uključujući: uskraćivanje prava na obrazovanje na bosanskom jeziku, izrazito neravnomjernu budžetsku raspodjelu, minimalnu zastupljenost u javnim institucijama i zapošljavanju, neprocesuiranje zločina iz mržnje i govora mržnje, institucionalno tolerisanje ili podršku glorifikaciji ratnih zločinaca i negiranju sudski utvrđenih činjenica – napomenuo je Duraković.
Posebno je naglašeno da je nastavak obilježavanja 9. januara, uprkos obavezujućim odlukama najviših sudskih instanci koje su taj datum proglasile diskriminatornim, postao simbol i kulminacija institucionalnog zanemarivanja prava Bošnjaka.
– Kao dodatni alarm naveli smo i nedavni incident ispred Memorijalnog centra Srebrenica–Potočari, u kojem su zabilježeni elementi etničke provokacije, govora mržnje i zastrašivanja, što predstavlja direktan napad na dostojanstvo žrtava genocida i sigurnost zaposlenih i posjetilaca – dodaje Duraković.
U zahtjevu se ističe da su sva domaća pravna i institucionalna sredstva iscrpljena, te da je izostanak efikasne reakcije nadležnih organa doveo do normalizacije diskriminacije i atmosfere nekažnjivosti. Moskovski mehanizam OSCE-a omogućava državama učesnicama da, i bez saglasnosti vlasti države ili entiteta na koji se odnosi, formiraju nezavisnu ekspertsku misiju radi istrage ozbiljnih kršenja ljudskih prava. Njegovo pokretanje predstavlja krajnju, ali legitimnu mjeru u situacijama kada postoji obrazac sistemskih povreda i izostanak domaće zaštite.
– Ljudska prava nisu unutrašnje pitanje, već međunarodna obaveza. Kada institucije ne štite jednakost svojih građana, međunarodna zajednica ima i pravo i odgovornost da reaguje – napomenuo je Duraković.
Očekuje se da OSCE Misija u Bosni i Hercegovini, u skladu sa svojim mandatom, proslijedi ovaj zahtjev svim državama učesnicama OSCE-a koje imaju diplomatsko predstavništvo u BiH, kako bi se otvorila rasprava o mogućem aktiviranju Moskovskog mehanizma.
