Policijske patrole na izlazu iz Višegrada kontrolišu automobile koji su se uputili prema Dobrunskoj Rijeci, poznatijoj kao Draževina. Tu je danas, u istoimenom manastiru, obilježena 80. godišnjica od hapšenja Dragoljuba Draže Mihailovića, vođe četničkog pokreta iz Drugog svjetskog rata.
Ispred manastira su ljudi u grupama koji su, prema registarskim oznakama automobila, stigli iz različitih dijelova BiH i regiona. Među njima je i Neđo Marmat iz Omarske pored Prijedora koji kaže da je putovao šest sati u jednom pravcu kako bi odao počast Mihailoviću jer mu je “to i partija njegovog djeda”.
Na ulazu u dvorište manastira nekoliko štandova na kojima se prodaju majice, kape, srpske i ruske zastave te druga obilježja koja asociraju na Drugi svjetski i rat u BiH. Prodavač novinare pita da li su “turska ili srpska televizija”, uz komentare drugih prodavača da smo “opet došli zavaditi ljude”, piše Detektor.
Upućuju novinare na Dragu Glogovca, organizatora događaja, koji u krugu manastira sprema ručak za prisutne koji se služio poslije zvaničnog dijela. Glogovac kaže da nije zadovoljan ranijim izvještavanjem.
– Ne možete snimati u krugu manastira, tu je samo vjerski obred – rekao je Glogovac i poželio dobrodošlicu izvan manastira jer im, kako je rekao, boravak vani ne može niko zabraniti.
Novinarima Detektora potom prilaze tri muškarca koji se predstavljaju kao pripadnici kriminalističke policije iz Foče.
– Momci, molim vas legitimacije – kaže jedan od njih, uz napomenu da kuda god se budu kretali oni moraju biti pored njih.
Učesnici su se okupili ispred statue Mihailovića koja se nalazi ispred crkve, odakle kreću dvadesetak minuta pješice u dubinu šume gdje je vojvoda navodno uhapšen. Nakon povratka iz šume, održan je vjerski obred, a sveštenik je rekao da prisutni obilježavaju “80 godina patnje i pomena”.
– Osim što smo ravnogorci, trebamo da budemo hrišćani i ravnogorci četnici. Bolje je časno poginuti, nego sramno živjeti – rekao je sveštenik iz manastira Draževina govoreći o ulozi Mihailovića.
Prije polaganja vijenaca ispred statue, intonirana je himna Republike Srbije te pjesma “Sprem'te se, spremite, četnici” u kojoj se veliča lik i djelo Mihailovića.
Mihailovićeve četničke snage su tokom Drugog svjetskog rata okrivljene za ratne zločine. Jugoslovenske vlasti su 1946. pogubile Mihailovića zbog veleizdaje i kolaboracionizma, ali ga je srpski sud rehabilitovao 2015. godine.
Prisutnima se obratio Radan Ostojić, ministar rada i boračko-invalidske zaštite u Vladi Republike Srpske. Nosio je kapu “šajkaču” koju su pripadnici četničkih pokreta nosili tokom Drugog svjetskog i posljednjeg rata u BiH.
Tokom govora više puta je veličao Radovana Karadžića i Ratka Mladića, navodeći da su nastavili borbu za srpski narod te nastavili put kojim je Mihailović išao 50 godina prije.
– Hrabro nas je vodio Ratko Mladić. Sanjamo da srpski narod koji živi u Republici Srpskoj, Srbiji i Crnoj Gori se jednom ujedini – rekao je Ostojić, a prisutni ga gromoglasno ispratili aplauzom.
Mladić i Karadžić su pred Haškim tribunalom osuđeni na doživotne kazne zatvora zbog genocida i drugih zločina u BiH.
– Sabrali smo se po ko zna koji put kao braća po Hristu da se pomolimo Bogu za dušu Draže i njegovih vojnika. Dočekali smo nakon dugo godina da četnički pokret bude rehabilitovan. To je forma, mi smo suština – završio je Ostojić govor.
Detektor je ranije pisao da je Ostojić, kao predsjednik Boračke organizacije Republike Srpske, relativizirao nadležnosti Državnog suda, nakon što je u saopćenju organizacije veličan Mladić također. Dušan Sladojević, predsjednik Ravnogorskog pokreta, tokom govora je spomenuo Slavka Aleksića, četničkog vojvodu koji je preminuo krajem prošle godine.
Sladojević, Aleksić i Risto Lečić prije tri godine su osuđeni pred Sudom BiH na po pet mjeseci zatvora za izazivanje nacionalne, rasne i vjerske mržnje, razdora i netrpeljivosti u Višegradu u martu 2019. godine. Aleksić i ostali su kasnije zatvorske kazne zamijenili za novčane.
– Mi se nalazimo u jednom historijskom trenutku. Naš put su zacrtali naši sveci . Naš upokojeni vojvoda Aleksić je govorio: ‘Sravnimo se s precima da vidimo jesmo li ih dostojni’. Sravnimo se mi danas sa Slavkom da vidimo jesmo li ga dostojni – rekao je Sladojević.
Među zvaničnicima iz Republike Srpske bio je Veselin Vujović, bivši načelnik općine Bileća i trenutni zastupnik u Narodnoj skupštini Republike Srpske. Predstavnici Ravnogorskog pokreta Rogatica tokom događaja obilazili su prisutne, uz napomenu da je snimanje i fotografisanje zabranjeno. Osim pripadnika ravnogorskih i četničkih organizacija, bili su prisutni i članovi srpsko-ruskog bratstva “Sveti Arhangel Mihailo” iz Šimanovaca pored Beograda.
Tokom obilježavanja bili su prisutni pripadnici EUFOR-a i MUP-a RS-a.
